Ismail Kadare, gjeniu i letrave shqipe!

09.02.2012 (komentet: 0)

I cilësuar si njeriu i librit, Fituesi i çmimit, “The Man Book International”, pastaj i atij Princi i Asturias, gjeniu i letrave shqipe, nominuesi i çmimit Nobel, Ismail Kadare, qëmoti ka kapërcyer Ylberin dhe është ngritur në Olimpin e famës dhe të krenarisë.

Kadare, tashmë është bërë një emër e respektuar në gjithë botën, sepse deri më tashti është përkthyer në mbi dyzet gjuhë të mëdha. Emri i tij ka hyrë në histori dhe përmes letërsisë ka bërë histori(artistike)! Ndonëse vetë nuk pranon se ka qenë disident, romanet e tij janë një rebelim ndaj kohës dhe regjimit, por edhe një lament për Liri dhe Demokraci. Fjala e tij vlerësohet dhe çmohet në të gjitha qarqet intelektuale të botës, prandaj ai është bërë sinonim i letërsisë shqipe, duke e bërë atë të çmuar, të lexuar dhe të emancipuar.

Kadare, vazhdimisht ka qenë i angazhuar për çështjen e kombit dhe ka punuar që shqiptarët të jenë të barabartë me të gjithë popujt në botë. Mirëpo, ai nuk nguron që, kur e do nevoja, edhe të kritikojë ‘defektin e lindur’ të tyre, sidomos kur është fjala për çështjet madhore kombëtare, ku kërkohet një unison (zë i vetëm)!

Ismail Kadare me guximin e tij prej intelektuali e dijetari, ka kritikuar në vijimësi, padrejtësitë që janë bërë në kurriz të shqiptarëve, duke e ngarkuar me peshën e fajit një pjesë të botës dhe duke grisur kështu heshtjen e tyre ogurzezë dhe fushatën fillzezë, për shqiptarët, kinse si prishës të qetësisë së Ballkanit!
Pikërisht për të demaskuar këtë fushatë, ai ka botuar librin e tij “Mbi krimin në Ballkan”, duke adresuar fajtorët e vërtetë për të gjitha katrahurat dhe babëzitë e shekullit njëzet!

Lidhur me këtë libër dhe çështje të tjera që kanë të bëjnë me letërsinë dhe shqiptarët, por edhe për segmente të tjera të rëndësisë së veçantë, ne zhvilluam këtë bisedë, të cilën po e sjellim në vazhdim, gjithnjë me drojën se kemi lënë shumëçka pa thënë.

Bisedoi: Vera Pelaj

Para disa muajsh publikuat librin “Mbi krimin në Ballkan”, i cili përmban letërkëmbime me personalitete te shquara ndërkombëtare. Pse vendosët ta publikoni pikërisht në atë kohë?
Ismail Kadare: Ky libër është në kohën e vet. Ka shumë kohë që ky libër ka qenë në kohën e vet. Kjo është një dëshmi e domosdoshme, e ngutshme pikërisht sot. Më mirë se kushdo, ju duhet të jeni në dijeni të fushatës që po zhvillon Serbia kundër të vërtetës në Kosovë. Fushata serbe është në kulmin e saj. Kjo fushatë është kundër së ardhmes së Kosovës. Ajo është kundër gjithë kombit shqiptar. Rrjedhimisht ky është problemi ynë numër një. Këtë nuk e kuptojnë vetëm militantët e skajshëm të partive. Për ta problemi numër një, i pari dhe i fundit, është ai që lidhet me partinë së cilës i përkasin. Militantizmi i skajshëm partiak është sëmundje e re që po bën kërdinë tek ne. Në qoftë se kjo patologji nuk luftohet, ajo do të sjellë tre të këqija të mëdha : rrezikimin seriozisht të demokracisë, thyerjen më dysh të kombit, ftohjen me aleatët perëndimorë.

Gjithnjë e më shpesh po flitet për këtë militantizëm që dëmton interesat e Shqipërisë. Çka mund të na thoni diçka më tepër?
Ismail Kadare: Natyrisht. Mendoj se rrënjët e së keqes lidhen me një problem të vjetër, atë të përçarjes. S’jemi vetëm ne që vuajmë prej saj, por , siç i thonë fjalës, secili shikon ku pikon pullazi i vet. Mendoj se sëmundja e përçarjes u rishfaq me forcë atë fillim gushti të vitit 1943, kur në shtabin komunist shqiptar erdhi lajmi se një marrëveshje madhore ishte arritur. Ishte fjala për një pajtim ndërshqiptar, për luftë të përbashkët kundër fashizmit të dy forcave kryesore politike. Siç tregojnë dëshmitarët e shumtë, ky lajm i madh , që do të duhej të ndryshonte historinë shqiptare, u prit sikur të ishte lajmi më i zi në botë. I dërguari jugosllav, Miladin Popovici, pas britmave dhe sharjeve në serbisht dhe shqip, për një turp historik, pasojat e të cilit i vuajmë ende sot, e detyroi palën komuniste të prishte marrëveshjen e pajtimit dhe ta zëvendësonte me një tjetër pakt, një tjetër program, atë të urrejtjes midis shqiptarëve.

Në librin tuaj për krimet në Ballkan e në Kosovë, disa herë keni shfaqur mendimin se Serbia ka përfituar nga heshtja që është mbajtur për to.
Ismail Kadare: Është pikërisht kështu. Ka rreth njëzetë vite që po përsëritet ky mesazh. Një pjesë e letrave që publikohen në këtë libër janë shkruar përpara njëzetë vitesh. Kam kritikuar heshtjen botërore, në kohën që Kosovën nuk e zinte në gojë askush, dhe më pas heshtjen shqiptare për krimet. Që të mos ketë keqkuptime, duhet të them se natyrisht që është folur dhe shkruar për krimet. Në këtë libër janë përmendur shembuj të tillë. Por ato janë ende të pakta , në krahasim me tmerret që kanë ndodhur. Në qoftë se bota do të merrte vesh të vërtetën e plotë, Serbia nuk do të guxonte të fryhej sot si gjel, por do të rrinte kokulur. Dhe kjo, përveçse do të hidhte dritë mbi të vërtetën e Kosovës, do të ishte në të mirën e gjithë rajonit, duke përfshirë këtu edhe të mirën e vetë Serbisë.

Kthehu mbrapa

Shto koment