Pse dosje për Fadil Hoxhën?

06.10.2015 (komentet: 0)

 
 
 
Top sekret: Dëshmi për keqpërdorimet dhe deformimet e Shërbimit të Sigurimit Shtetëror në Kosovë (1945-1966) (32)
 
 
 
 
 

Prof. dr. Sabile Keçmezi-Basha
 
 
Ali Shukrija: Kush ka urdhëruar të hapet dosja për Fadil Hoxhën në Pejë dhe kush e ka ndalur. Është vërtetuar se ajo ekziston dhe dikush për të duhet të dijë?
Rajko Vidaqiqi: Nuk di asgjë për dosjen e shokut Fadil Hoxha dhe asnjëherë për këtë nuk kam dëgjuar. Sigurisht se, po qe se kisha dëgjuar apo të kishte ardhur tek unë, atë do ta zhdukja. Por, ka pasur raste kur disa bashkëpunëtorë kanë folur për Fadilin. Megjithatë, unë dhe Çedo Topalleviqi dhe të tjerët kemi qëndruar pranë saj, se nuk duhet në asnjë mënyrë të lejojmë që asgjë lidhur me të të mos flitet dhe ne e kemi ndaluar rreptësisht. Ndoshta kanë ekzistuar të dhëna të veçanta, të dhëna nga element armiqësorë e karrieristë. Megjithatë, besoj se për të nuk ka qenë e regjistruar asnjë dosje. 
Ilija Vakiqi: Ju nga UDB-a e Pejës jeni përzier në politikën kadrovike të Deçanit. A keni pasur ndikim në disa vendime kadrovike atje? 
Rajko Vidaqiqi: Në Deçan situata ka qenë shumë e keqe. Vujoviqi ishte kapur me ish-sekretarin e komitetit, i cili më herët kishte qenë bashkëpunëtori ynë. Ai ishte hidhëruar që ne, UDB-a, nuk po e konsulton dhe u përla me Vujoviqin. Pas kësaj unë vetë i kam kryer bisedat me këta dy për t’i rregulluar marrëdhëniet. Sa iu përket vendimeve kadrovike, mua një herë më kanë konsultuar shokët nga komiteti krahinor. Unë e kam dhënë mendimin tim. Por, ndonjë ndikim të veçantë dhe përzierje sa di unë nuk ka pasur. 
Ilija Vakiqi: Te materialet e keqpërdoruara, të cilat janë paraqitur në Pejë, a keni ndërmarrë sanksione të caktuara? Ty disa nga UDB-a të kanë kritikuar se ke qenë shumë i butë. 
Rajko Vidaqiqi: Komisioni partiak ka punuar në ato raste dhe ka ndërmarrë disa masa. Sigurisht se ekziston e dhëna se kam qenë i butë. Edhe pse ka pasur edhe masa disiplinore, ato është dashur të jenë më të ashpra, mu për atë se kanë qenë kuadrot e UDB-së. Sigurisht se për këtë edhe unë jam fajtor. 
Ali Shukrija: A mendon se të gjitha këto veprime të UDB-së dhe të gjitha këto deformime për të cilat po flasim, kanë pasur pasoja në gjendjen politike në krahinë? 
Rajko Vidaqiqi: Objektivisht kjo sigurisht se ka pasur pasoja. Por, duhet të shikojmë të çfarë natyre. Situata më e rëndë ka qenë në vitit 1955-1956. Mendoj se me ardhjen e Miqës shumë gjëra u rregulluan dhe ka qenë krejt ndryshe. 
 
 
Në çdo fushë ka pasur presione fizike
 
 
Ali Shukrija: Sigurisht se deformime në formë të rëndë ka pasur më pak. Unë i kam ndarë në keqpërdorimet penale dhe të tjerat keqpërdorime politike, a aso ka pasur deri tek mbajtja e Plenumit IV. Presioni fizik gjatë tërë kësaj kohe është përdorur në të gjitha vendet. Mendoni se marrëdhëniet ndërnacionale kanë qëndruar në të njëjtin orientim? 
Rajko Vidaqiqi: Në marrëdhëniet nacionale ka qëndruar, por unë e di se Miqo dhe udhëheqja këtu kanë insistuar të respektohet ligji. Unë do të sjell një shembull të një polici, i cili 17 herë është rrahur e unë 17 herë kam kërkuar të suspendohet nga puna. Megjithatë, nga republika nuk kanë lejuar ta largojnë, dhe në fund, pa lejen e tyre, e kam larguar nga shërbimi. Ky ka qenë qëndrimi i UDB-së republikane nën maskën se po kujdeset për njerëzit dhe nuk lejonin të merrnim masa më të rrepta ndaj personave që e keqpërdornin sistemin. 
Ilija Vakiqi: Në procesverbal nga Kaçaniku qëndron e dhëna se ti gjatë aksionit të mbledhjes së armëve i ke rrahur njerëzit. 
Rajko Vidaqiqi: Mendoj se këto janë shpifje të thjeshta, se unë si njeri kurrë nuk do të mundja t’ia lejoja vetes një gjë të tillë. Unë e kam marr si detyrë të shkoja atje dhe të mbaja ligjërata. Kam qenë gjithsej disa orë dhe jam kthyer. Sigurisht se askënd nuk e kam rrahur dhe as që e kam parë dikë duke u rrahur. 
Ali Shukrija: Megjithatë, diçka nuk më është e qartë. Këtu përmenden shumë gjëra, shembuj, dhe përsëri del se për këtë askush asgjë nuk ka ditur. Dikush është dashur të dijë. 
Rajko Vidaqiqi: Unë si naqallnik i UDB-së krahinore është dashur ti di të gjitha. E njëjta gjë vlen edhe për sekretarin. Por, shtrohet pyetja, se a kam mundur unë në mënyrë objektive të njihem me të gjitha këto informata të cilat për çdo ditë kanë ardhur. Për këtë arsye ka shkuar nëpërmes referentit dhe naqallnikëve të resorëve të veçanta. Për çështje të mëdha, për organizata armiqësore, agjentura, sipas rregullit, është dashur ti dimë. Por, kemi mundur të hasim në 80 % nga informatat të cilat i kam marr dhe nuk i kam lexuar. Rregullisht kam lexuar buletinin mujor dhe kam dhënë vërejtje në të. 
 
 
Ndryshe informoheshin organet udhëheqëse të Kosovës e ndryshe ato republikane e federative
 
Ali Shukrija: Informatat mbi gjendjen politike të cilat ju i keni përgatitur, a u kanë shkuar në të njëjtën formë komitetit krahinor si dhe organeve republikane të UDB-së? 
Rajko Vidaqiqi: Mendoj se ndryshe i janë dërguar komitetit. Vlerësimet që shkonin lart ishin më të ashpra. 
Ali Shukrija: Pse një informatë shkonte lart e tjetra komitetit?
Rajko Vidaqiqi: Në këto informata flitet për agjenturat dhe për veprimtarinë armiqësore. Kjo komitetit nuk i është dërguar. Të ngjashme kanë qenë edhe informatat në të cilat është përpunuar shpërngulja e popullatës serbe. Lart kanë shkuar informatat me shembuj drastikë, nganjëherë edhe rastet e paverifikuara. Për komitet është dashur që gjërat të verifikohen mirë, të vlerësohen politikisht. Në informatat për organet e UDB-së republikane ka qëndruar klauzola se a është e vërtetuar apo e pa vërtetuar dhe a mund të besohet. Direktivë ka qenë që informatat ti shkojnë komitetit krahinor. Sigurisht se ka pasur lëshime se disa nga ato nuk shkojnë, por besoj se këtu nuk ka pasur ndonjë prapavijë. Këto informata të shkruara janë bërë në bazë të materialeve që vinin nga terreni. Sigurisht se aty ka pasur edhe aso në bazë të qejfit dhe të rregulluara mirë. 
Ali Shukrija: Në çfarë drejtimi janë rregulluar?
Rajko Vidaqiqi: Në drejtimin se po punon dhe ekziston armiku. Nga lartë kërkonin informata për veprimtarin armiqësore, në dukurit e ndryshme negative dhe këto u dërgonin. Mund të ekzistoj dyshimi se ndoshta edhe ka pasur lëshime dhe na kanë ikur gjërat. Për shembull, kjo ka ndodhur me shpërnguljen e serbëve. Lidhur me këtë u formua një gjë e pazakonshme lidhur me shpërnguljet, dhe këtë ata lart e vlerësonin se situata në këtë drejtim është shumë e keqe. Neve na vinin përditë kërkesa që të dërgonim informata lidhur me këtë. Miqa rreth kësaj situate kishte marr qëndrim të drejt. Ai më tha se ne si polici nuk duhet në këtë të përzihemi, se mundet me ndodhë se vetëm i përkeqësojmë marrëdhëniet. Ai kishte theksuar se këto dukuri janë të kushtëzuara me një mori kushtesh objektive. Megjithatë në informatat të cilat i merrnim nga terreni kishte teprime dhe gjera të pabesueshme. 
 
 
UDB-a nuk u besonte shqiptarëve
 
 
Ali Shukrija: Në bazë të deklaratave të kuadrove të cilët punonin në SSH, para së gjithash shqiptarë, lihet përshtypja se nuk ka pasur besim ndaj tyre. 
Rajko Vidaqiqi: Në UDB, në Pejë, ka pasur 5-6 shqiptarë. Unë e kam pasur mendimin e mirë për ta dhe nuk kam bërë asnjë ndarje. Megjithatë, nuk e mohoj se nuk ka pasur mosbesim ndaj tyre. Për shokët konkretë për të cilët po thekson, mund të qëndrojë e dhëna, se ka pasur mosbesim ndaj disave. Unë me ata kam qenë shok i mirë. Ata edhe mua më janë ankuar, duke thënë se nga ana e disave ka rezerva ndaj tyre. 
Bllazho Ljutica: Informatat që ua keni dërguar organeve të UDB-së federative e republikane, sa kanë qenë objektive? A ka pasur aty tendenca që të tregohet gjendja sa më e zezë në krahinë? 
Rajko Vidaqiqi: Karakteri i informative ka qenë i tillë që në to nuk përfshihen rezultatet e arritura, çështjet pozitive. Ato janë dhënë vetëm për dukuri negative. Unë mendoj se ne nga këtu nuk kemi kërkuar me qëllim që t’i nximë gjërat dhe të shkonim kundër vlerësimeve të komitetit krahinor. Në anën tjetër po qe se e kemi parasysh nivelin ideor të kuadrit, përbërja e saj nacionale është e mundur të ndikoj në kualitetin dhe objektivitetin e informatave tona. Po ashtu edhe marrëdhëniet me Shqipërinë, ekzistimi i organizatave armiqësore në anën tjetër kanë ndikuar që të theksohen disa gjëra. Neve nga organet republikane na u kërkonin këso informatash ashtu siç i merrnim nga bashkëpunëtorët. Asnjëherë nuk na u ka thënë që të bëjmë vlerësimin e njëjtë me ato të komitetit krahinor. Hapur na u ka thënë që lart të dërgojmë këso materialesh ashtu edhe siç i marrim, ndërsa komitetit t’i dërgojmë ashtu për komitet. (VIJON)

Kthehu mbrapa

Shto koment